in de media
‘Speeltuin en ook creatieve vrijplaats’
Vrijplaats, creatieve hub, gesamtkunstwerk, speeltuin voor volwassenen.
Het Werkwarenhuis aan de Tramkade bestaat tien jaar en daar zijn initiatiefnemers Petra Janssen, Edwin Vollebergh en Simone Kramer trots op.
——————-
Simone Vos, brabantsdagblad 19 augustus 2025 Den Bosch
——————-
Een lange adem, opgestroopte mouwen én drie verschillende karakters; die waren zeker nodig om het Werkwarenhuis (onderdeel van de Bossche Tramkade) te maken tot wat het nu is. Zachtroze muren in een industrieel, maar warm pand. Een wirwar aan trappen bovenlangs.
—–
De vestigingsplek van Social label Lab, waar ontwerpers, leermeesters, vaklui en mensen met een afstand tot de arbeidsmarkt samenwerken, maar ook van restaurant en club Van Aken en creatieve ondernemers. Het Social label Lab kreeg in mei 2018 zelfs koninklijk bezoek toen koningin Máxima het Lab officieel opende. Een veelzijdige, culturele plek in een oude veevoederfabriek maken, dat was het idee in 2015. Toen stond mengvoederfabriek Koudijs/De Heus nog vol met veevoer. Janssen, Vollebergh en Kramer dienden een plan in bij de gemeente om deze locatie in een decennium totaal te veranderen.
—–
Het drietal had al ervaring met het bouwen van een festival in tien dagen; het Huttenfestival in Tilburg in 2011. Daar zette het team een compleet festival neer in de Spoorzone. Toen voormalig burgemeester van Den Bosch, Ton Rombouts, en wethouder Geert Snijders hen vroegen een plan te maken voor tien jaar cultureel experiment in Den Bosch, was dat vanzelfsprekend.
—–
,,Het is een plek geworden waar talent zich ontwikkelt en jongeren de kans krijgen”, vertelt Kramer. Zo ging dat ook bij Iris Rijskamp uit Den Bosch. Zij begon in 2016 in de afwas bij restaurant Van Aken en groeide daar door de jaren heen.
—–
,,Ik was net afgestudeerd als fotograaf en mijn eigen bedrijf begonnen. Daar had ik een baantje naast, bij Van Aken. Na vier weken in de afwas, vroeg Petra mij: ‘Wil je niet in de bediening?’. Ik ben een beetje clumsy, maar ze vond me goed passen bij de plek”, zegt ze.
—–
,,Ik was ook DJ, had m’n eerste feestjes al gedraaid. Toen bij het Werkwarenhuis de dansfeesten opkwamen, was dat zo tof. Ik kreeg de ruimte om mijn invulling te geven aan het programma. Het was een speeltuin voor mij. Ik kreeg de vrijheid van Petra, Edwin en Simone. Het kon bijna nooit gek genoeg. Ik wilde spelen en dat mocht bij hen. Iedereen met een goed idee en creativiteit trouwens. Nu ben ik de helft van de week dj en werk ik de helft van de week bij een kledingmerk. Dat van niets iets maken had op geen andere plek gekund.”
—–
Onderschat
Janssen: ,,Zo’n vrijplaats als deze is onderschat en belangrijk voor alle gemeenten. Mensen die jong van geest zijn, andersdenkenden een plek bieden. Dat plan was natuurlijk in fases opgedeeld. De gemeente heeft daarin meegedacht, maar het had nog groter kunnen zijn als ze meer had meegedacht.”
—–
Kramer: ,,Het is nu zelfs industrieel erfgoed. Ik weet nog dat de gemeente ergens halverwege die tien jaar zei: ‘Stop er maar niet te veel geld in, we gaan het toch slopen’. Gelukkig is er echt een kanteling gekomen, bij de gemeente hebben ze ook veel geleerd door dit project. Het is mooi dat ze dit überhaupt hebben aangedurfd, ik weet niet of dat nu nog zou gebeuren.” Janssen: ,,Ik noem het een speeltuin voor volwassenen. Daarom hebben we het bord ‘Funpark’ heel groot buiten opgehangen. Dat was precies de uitstraling die we eraan wilden geven.”
—–
Vollebergh: “Ja, dat hebben we zelf ontworpen. En betaald, maar dat wisten we van tevoren. We hebben er veel uren en geld in gestoken, maar dat betaalt zich terug door de horeca en de activiteiten die we organiseren. We krijgen geen subsidies, doen dit echt omdat we het belangrijk vinden. Kijk, we hebben in tien jaar tijd vier coalities en talloze ambtenaren langs zien komen. We moesten onze plannen heel vaak opnieuw uitleggen, maar dat is ook onderdeel van dit experiment.”
—–
Botsingen tussen het Werkwarenhuis en de gemeente waren er ook. Meestal ging het dan om de sluitingstijden van restaurant en uitgaansplek Van Aken, dat zich niet altijd aan de regels hield.
—–
De drie initiatiefnemers kijken liever naar de zaken die wél goed gingen. ,,De leefbaarheid van de stad is ermee gediend als er zo’n plek is. De Tramkade kun je niet meer sluiten.”
—–
Nu is de Tramkade opgenomen in het plan voor de Bossche Stadsdelta, waar wonen, werken en cultuur samenkomen. Janssen, Kramer en Vollebergh blijven in ieder geval tot en met 2026 in het pand.
—–
Daarna? Daarover zijn zij in gesprek met de gemeente. Vollebergh: “We zijn blij dat het een plek krijgt in het plan.”
—–
Screenshot